Στέγαση υπό την ηγεσία της κοινότητας & βιώσιμες μεταβάσεις

Πίνακας περιεχομένων

• Συνοπτική παρουσίαση
• Επισκέψεις στο χώρο
• Παρουσιάσεις και συζήτηση
  • Δημόσια στέγαση με πρωτοβουλία της κοινότητας και βιώσιμες μεταβάσεις
  • Κατασκευή συνεταιριστικών κατοικιών
  • Στεγαστική πολιτική της Βαρκελώνης

Συνοπτική παρουσίαση

Στις 10 Οκτωβρίου 2025, η Κοινότητά μας συγκεντρώθηκε στη Βαρκελώνη για να αποκαλύψει τις μετασχηματιστικές δυνατότητες της κοινοτικής κατοικίας, ώστε να συμπεριλάβει την κυκλικότητα, την ισότητα και τη δικαιοσύνη στην πράσινη μετάβαση. Επισκεφτήκαμε δύο αξιοσημείωτα παραδείγματα αυτών των αρχών στον πρώην βιομηχανικό χώρο Can Batlló και στη συνέχεια συζητήσαμε με εμπειρογνώμονες και συμμετέχοντες ποια είναι τα στοιχεία που απαιτούνται για να καταστεί δυνατός αυτός ο μετασχηματισμός.

Σε όλες τις τρεις παρουσιάσεις των εμπειρογνωμόνων, προκύπτει μια σαφής σύγκλιση μεταξύ συνεταιριστικές, θεσμικές και συστημικές προσεγγίσεις για τη στέγαση ως υποδομή για δίκαιες μεταβάσεις. Η Βαρκελώνη και η Καταλονία αναδιαμορφώνουν συλλογικά τη στέγαση όχι μόνο ως κοινωνικό δικαίωμα αλλά και ως μοχλός οικολογικού, οικονομικού και πολιτιστικού μετασχηματισμού. Από την αρχιτεκτονική πρακτική της επάρκειας και της συμπαραγωγής του Lacol, μέχρι τη μεγάλης κλίμακας δημοτική πολιτική του IMHAB για οικονομικά προσιτή στέγαση και ενεργειακή αναβάθμιση, και τη διευκόλυνση του συστήματος και το όραμα του Holon για τη δημόσια-κοινοτική στέγαση ως λύση για το κλίμα, και οι τρεις αρθρώνουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές κλίμακες μετασχηματισμού - από το μικρό (κατοικία και κοινότητα) στο τα μακροοικονομικά (αστική διακυβέρνηση και εθνική πολιτική). Μαζί, αποδεικνύουν ότι η μετάβαση προς την επάρκεια και την ανθεκτικότητα πρέπει να είναι χωροταξικά θεμελιωμένη, συλλογικά καθοδηγούμενη και θεσμικά υποστηριζόμενη.

Το κοινό νήμα είναι ένα στροφή από τη στέγαση ως εμπόρευμα στη στέγαση ως κοινόχρηστο αγαθό, ενσωματώνοντας τη φροντίδα, τη συμμετοχή και την ευθύνη για το κλίμα στην αστική ανάπτυξη. Η συνεταιριστική αρχιτεκτονική παρέχει την κοινωνική καινοτομία, οι δημόσιοι θεσμοί φέρνουν την ικανότητα, τη νομιμότητα και την κλίμακα και η διευκόλυνση των υπερτοπικών δικτύων από τη Holon πλαισιώνει αυτή τη σύγκλιση μέσα σε μια πλανητική αφήγηση δικαιοσύνης και βιωσιμότητας. Το αποτέλεσμα είναι το περίγραμμα ενός το νέο παράδειγμα της “δημόσιας-κοινοτικής κατοικίας”, όπου η οικολογική μετάβαση, η κοινωνική ισότητα και η δημοκρατική διακυβέρνηση αποτελούν αλληλοεξαρτώμενες διαστάσεις του ίδιου μετασχηματισμού.

Επισκέψεις σε χώρους

Οι συμμετέχοντες είχαν μια πρώτη εμπειρία ζωής από δύο παραδείγματα του πώς η κατασκευή του δομημένου περιβάλλοντος υπό την καθοδήγηση της κοινότητας δεν δημιουργεί απλώς πιο βιώσιμα κτίρια, αλλά χτισμένους γείτονες και κοινωνικές επιπτώσεις στο πλαίσιο των αξιών που θέτουν στο επίκεντρο τη ζωή και όχι το κέρδος στο πλαίσιο της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας της Καταλονίας.

Οι κύριες γνώσεις των επισκέψεων είναι αυτές που δεν μπορούν να αποτυπωθούν διαβάζοντας γι' αυτές, αλλά βάζοντας το σώμα σε τέτοιους χώρους- βιώνοντας τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες, τις τετριμμένες ιστορίες, τα λάθη και τις διαδικασίες των τοπικά εφαρμοζόμενων μεταβάσεων.

Φυλλάδιο του Bloc4

Ενημερωτικό φυλλάδιο La Borda

Παρουσιάσεις και συζήτηση

Δημόσια στέγαση με πρωτοβουλία της κοινότητας και βιώσιμες μεταβάσεις, Adrià Garcia i Mateu, Holon

Γενική διαμόρφωση

Η δημόσια κατοικία υπό την ηγεσία της κοινότητας αναδύεται ως βασική λύση για το κλίμα και τη δικαιοσύνη, συνδέοντας κοινωνική αναπαραγωγή, δικαιώματα στέγασης, και οικολογική μετάβαση. Η παρουσίαση τοποθετεί τη συνεταιριστική και κοινοτική κατοικία ως μέρος μιας μετασχηματιστική υποδομή στο πλαίσιο της ευρύτερης ατζέντας μόνο μεταβάσεις - συνδέοντας το μικρο (πρακτικές της κοινότητας) και το μακρο (θεσμική εξέλιξη). Καταλήγει υποστηρίζοντας την ανάγκη να διατυπωθούν γενικά φιλόδοξα οράματα για την υπέρβαση της στεγαστικής κρίσης, περιγράφει 4 διαφορετικά στεγαστικά μέλλοντα που αμφισβητούνται σήμερα.

1. Πλαίσιο και διάγνωση

Η στεγαστική κατάσταση της Καταλονίας την τελευταία δεκαετία 

• Συνολικό απόθεμα κατοικιών: 2,7 εκατομμύρια σπίτια.
  
• Διάρθρωση της μίσθωσης:
  
  • 44.3% ιδιοκτησία (χωρίς υποθήκη)
    
  • 31.7% ιδιοκτησία (με υποθήκη)
    
  • 22% ενοικίαση
    
  • 2.1% κοινωνική στέγαση
    
• Οικονομικοί δείκτες:
  
  • €2,496/m² (μέσος όρος νέας κατασκευής)
    
  • €4,952/m² (στη Βαρκελώνη)
    
  • €1,577/m² (δημόσια στέγαση)
    
• 5571 άστεγοι; 12.446 εξώσεις/έτος; 58.930 άτομα σε στεγαστικό αποκλεισμό.
  
• Το κόστος στέγασης είναι μη βιώσιμο για τους νεότερους πληθυσμούς (119% αναλογία ενοικίου προς μισθό).

Είσοδος: Το σύστημα στέγασης στην Καταλονία είναι δομικά ανισόρροπο, με ένα συστημική αποτυχία οικονομικής προσιτότητας και σοβαρός κοινωνικός αποκλεισμός 

2. Το οικοσύστημα συνεταιριστικής στέγασης της Καταλονίας

Δείκτες ανάπτυξης

• 1.200 κατοικίες, 66 κοινότητες, +41% ανάπτυξη (habitatge.coop, 2024) σε λιγότερο από μια δεκαετία
  
• Η Βαρκελώνη γίνεται Ευρωπαϊκή αναφορά στη θέση των συνεταιριστικών κατοικιών.
  

Εμπόδια και μηχανισμοί

Η παρουσίαση απαριθμεί πολλαπλές διαρθρωτικές οικονομικά, σχεσιακά, χρονικά και πολιτιστικά εμπόδια, με παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο τα έργα τα αντιμετώπισαν:

Τύπος φραγμού	Παράδειγμα έργου	Μηχανισμός
Πρόσβαση & οικονομική προσιτότητα	Mur	Προτεραιότητα πρόσβασης στην πώληση του υφιστάμενου κτιρίου
Γη & περιουσιακά στοιχεία	Princesa	Μίσθωση δημόσιας γης/κτιρίων
Χρηματοδότηση κατασκευών	Titaranya, Ponent	Δημόσια ή επιδοτούμενα με βάση την προκαταβολή
Κοινοτική χρηματοδότηση	Xicoira	Κοινοτικές επιδοτήσεις για προκαταβολή
Μακροπρόθεσμη ασφάλεια	Υποθέσεις Cal	“Ταμείο ”χρηματοκιβώτιο ασφαλείας" για προβλήματα πληρωμής μηνιαίων τελών
Συμμετοχική χρηματοδότηση	La Borda	Κοινοτικά δάνεια
Σχεδιασμός χωρίς αποκλεισμούς	Empriu, Renegà, Cal Tonal, Cal Blanxart, Balma, Closca, Walden XXI, Vida Inclusiva	Ποικιλομορφία τυπολογιών (φύλο, διαγενεακές σχέσεις, καταγωγή, διανοητικές ικανότητες, έκτακτες ανάγκες)

Είσοδος: Η θέση της συνεταιριστικής στέγασης στην Καταλονία έχει γίνει ένα εργαστήριο στεγαστικής δικαιοσύνης, πειραματιζόμενοι με μοντέλα που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα τις οικονομικές, πολιτιστικές και σχεσιακές ανισότητες. Αλλά και πάλι, πρέπει να ξεπεραστούν τα διαρθρωτικά εμπόδια. 

3. εξειδικευμένες πρακτικές και μετασχηματιστικές δυνατότητες

Με βάση τη θεωρία της μετάβασης (Geels, 2011; Meadows, 1999):

Η στέγαση υπό την αιγίδα της κοινότητας λειτουργεί σε micro, meso, και μακροεντολή επίπεδα, που συμμετέχουν σε:

• Κτίριο/ανακαίνιση κατοικιών (υλική καινοτομία)
  
• Στρατηγική και δημιουργία νέων οργανισμών (θεσμική καινοτομία)
  
• Συμπαραγωγή πολιτικών και άσκηση πίεσης (πολιτική καινοτομία)
  
• Δημιουργία και ανταλλαγή οραμάτων (πολιτιστική καινοτομία)
  

Είσοδος: Το κίνημα δεν παράγει μόνο κτίρια αλλά ενεργός αναδιαμόρφωση της διακυβέρνησης, που λειτουργεί ως κοινωνικο-τεχνική θέση στο πλαίσιο της δίκαιης μετάβασης.

4. Η στιγμή για τη στέγαση και τα υπό αμφισβήτηση μέλλοντα

Η παρουσίαση ολοκληρώνεται με την επιχειρηματολογία για μια παραδειγματική στιγμή για τη στέγαση, όπου το πολιτικό κέντρο που βρίσκεται στην κυβέρνηση έχει τη στέγαση στις κύριες προτεραιότητές του.

Υποστηρίζει ότι πέρα από την εστίαση σε συγκεκριμένα κοινωνικά ή περιβαλλοντικά προβλήματα και μέτρα πολιτικής, υπάρχει μια γενική συζήτηση σχετικά με τα οράματα για τον προσανατολισμό και την ευθυγράμμιση των συστημικών προσπαθειών. Για αυτό περιγράφει τέσσερα αναδυόμενα μέλλοντα που υπάρχουν στην Καταλονία και τα οποία θα μπορούσαν να έχουν απήχηση και σε άλλες χώρες.

• Μια νέα ‘κοινωνία των ιδιοκτητών κατοικιών’ με ένα νέο κρατικό σχέδιο για την οικοδόμηση και τα ευνοϊκά στεγαστικά δάνεια για τις οικογένειες και την επανασυγκέντρωση των αρμοδιοτήτων για τη στέγαση από περιφέρειες όπως η Καταλονία.
• Μια πλατφόρμα στέγασης, όπου λίγοι ιδιοκτήτες με τη μορφή μιας ψηφιακής πλατφόρμας συγκεντρώνουν ένα κυρίως ιδιωτικό πάρκο ενοικίασης.
• Ένα Εθνικό Σύστημα Δημόσιας Στέγασης της Καταλονίας, όπου το μοντέλο της δημόσιας συνεταιριστικής κοινότητας αποτελεί σημαντικό μέρος της διακυβέρνησης του στεγαστικού αποθέματος, όπου οι οργανωμένες κοινότητες συμμετέχουν τόσο στην παραγωγή όσο και στη διαχείριση της στέγασης και της γης.
• Μια σοσιαλιστική επανάσταση που εξασφαλίζει τον έλεγχο της ποιότητας από τους εργαζόμενους και τη δωρεάν καθολική στέγαση.

Τελικές γνώσεις

1. Δημόσια στέγαση υπό την ηγεσία της κοινότητας δεν είναι απλώς μια αναπτυσσόμενη εναλλακτική λύση, αλλά μια στρατηγικός μοχλός για δίκαιες και βιώσιμες μεταβάσεις.
   
2. Το Οικοσύστημα Βαρκελώνης-Καταλονίας κατασκευάζει ένα πολυεπίπεδη υποδομή των κοινών, συγχωνεύοντας την κοινωνική καινοτομία με την οικολογική διακυβέρνηση.
   
3. Το επόμενο βήμα είναι θεσμοθέτηση αυτής της θέσης χωρίς να χάσει το μετασχηματιστικό του DNA - εξασφαλίζοντας δημόσιες πολιτικές να επιτρέπουν, αντί να απορροφούν, πρακτικές που καθοδηγούνται από την κοινότητα.
   

Το σύνδεση μεταξύ στέγασης, περίθαλψης και κλίματος αποτελεί το θεμέλιο μιας νέο κοινωνικοπολιτικό παράδειγμα για το 2050.

Συνεταιριστική κατασκευή κατοικιών, Cristina Gamboa, LACOL

Διαστάσεις της βιωσιμότητας και της επάρκειας:

1. Κοινωνική διάσταση

• Συμμετοχή των χρηστών και τοπικό πλαίσιο ως οδηγοί σχεδιασμού.
  
• Μοντέλα συνύπαρξης και προγράμματα προσαρμοσμένα σε διαφορετικά προφίλ.
  
• Μετάβαση δημόσιου-κοινοτικού-ιδιωτικού τομέα, εξερευνώντας νέους θεσμικούς ρόλους.
  
• Τυπολογική ευελιξία και προσαρμοστικότητα των χώρων διαβίωσης.
  
• Προοπτική του φύλου να ενσωματωθούν στο σχεδιασμό και τη διαχείριση.
  
• Νέες τυπολογίες και κανονισμοί κατάλληλες για μοντέλα συλλογικής στέγασης.
  

2. Περιβαλλοντική διάσταση

• Ευαισθητοποίηση και κοινές αξίες ως βάση για την αλλαγή συνήθειας.
  
• Μείωση της ζήτησης και βελτιστοποίηση του προγράμματος.
  
• Ενεργητικές και παθητικές στρατηγικές, με το ο χρήστης παίζει ενεργό ρόλο στην ενεργειακή απόδοση.
  
• Συστήματα κατασκευής ευθυγραμμισμένα με περιβαλλοντικά κριτήρια.
  
• Παρακολούθηση και παρακολούθηση για να διασφαλιστεί η συνεχής βελτίωση.
  

3. Οικονομική διάσταση

• Οριζόντια προσέγγιση, ενσωματώνοντας τόσο το κόστος κατασκευής όσο και το κόστος κύκλου ζωής.
  
• Συλλογικός καθορισμός του προγράμματος και των αναγκών ως στρατηγική εξοικονόμησης κόστους.
  
• Επανεξέταση των προτύπων να τις προσαρμόσει στις συνεταιριστικές πραγματικότητες.
  
• Σταδιακή κατασκευή και αυτοκατασκευή ως εργαλεία για τη μείωση του κόστους και την ενδυνάμωση.
  

Διαδικασία και σύγκριση

• Σύγκριση μεταξύ συμβατικό και σχέδια συνεταιριστικής στέγασης: βαθμός συμμετοχής, φάσεις αυτοανάπτυξης και συμμετοχή στην κοινότητα.
  
• Αυτοπροβολή να κατανοηθεί ως μια μετασχηματιστική διαδικασία, που επαναπροσδιορίζει τόσο τους επαγγελματικούς ρόλους όσο και τους ρόλους των πολιτών.
  

Εφαρμογή

• Εισαγωγή της νέα μέτρα, δράσεις, συνήθειες και ρουτίνες τη μετάφραση της θεωρίας της “επάρκειας” στην καθημερινή ζωή και τη συλλογική διαχείριση των κτιρίων.

Τελική εικόνα

Η συνεργατική αρχιτεκτονική δεν χτίζει μόνο δομές, αλλά και σχέσεις και συστήματα αλλαγής. Χρησιμεύει ως εργαλείο για την προώθηση επάρκεια και ανθεκτικότητα της κοινότητας, όπου το δομημένο περιβάλλον γίνεται καταλύτης για τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό.

Στεγαστική πολιτική της Βαρκελώνης, Eduard Cabré, IMHAB, Δημοτικό Συμβούλιο της Βαρκελώνης

Γενικός στόχος

Για την ενίσχυση ενός πολιτική δημόσιας, οικονομικά προσιτής και βιώσιμης στέγασης στη Βαρκελώνη μέσω τριών κύριων γραμμών:

1. Προστασία και πρόληψη οικιστική ευπάθεια.
   
2. Αύξηση του αποθέματος προσιτής και κοινωνικής στέγασης.
   
3. Ανακαινίστε και προσαρμόστε το υπάρχον απόθεμα προς κλιματική ουδετερότητα και κοινωνική ένταξη.
   

0. Πλαίσιο: κατάσταση της στέγασης στη Βαρκελώνη

• Μόνο 1.5% του στεγαστικού αποθέματος είναι δημόσιο (Καταλονία: 3,3%- πολύ κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ).
  
• 44.6% του πληθυσμού ξοδεύει περισσότερα από 40% του εισοδήματός τους για στέγαση → υψηλή οικονομική επιβάρυνση.
  
• Γήρανση του πληθυσμού: 21% άνω των 64 ετών- μείωση του νεαρού πληθυσμού.
  
• Κακή προσβασιμότητα: 44% κατοικιών χωρίς ανελκυστήρα, έως και 69% σε ορισμένες περιοχές.
  
• Παλιό, αναποτελεσματικό απόθεμα κατοικιών: 83% των κτιρίων με βαθμολογία Ε ή χειρότερη- περιορισμένη βελτίωση της μόνωσης λόγω των περιορισμών της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ήπιου κλίματος.
  

Είσοδος: Η στεγαστική πολιτική πρέπει να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα την οικονομική προσιτότητα, την ενεργειακή ευπάθεια και τη γήρανση - κινούμενη προς την κατεύθυνση ολοκληρωμένη ανακαίνιση και στεγαστική δικαιοσύνη.

1. Προστασία, πρόληψη και εξυπηρέτηση

Εργαλεία:

• Ρύθμιση του ενοικίου.
  
• Κουπόνια ενοικίασης.
  
• Κανονισμός τουριστικών διαμερισμάτων.
  

Στρατηγική: να μειωθεί η πίεση της ιδιωτικής αγοράς στις ευάλωτες ομάδες και να περιοριστεί η τουριστικοποίηση.

2. Αύξηση του αποθέματος κοινωνικών και οικονομικά προσιτών κατοικιών

2.1. Πολιτική γης

• Ενεργή χρήση της δημοτικής γης για προώθηση προσιτών ενοικιαζομένων κατοικιών.
  
• 100 τρέχοντα έργα (2024) → πάνω από 6.000 μονάδες, 30% για νέους.

2.2. Κατασκευαστική καινοτομία

• Βιομηχανικές κατασκευές (APROP, La Balma κ.λπ.)
  
  • Μείωση του χρόνου κατασκευής από 5 σε 2 χρόνια.
    
  • Μείωση του κόστους και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
    
  • Καλύτερη ποιότητα, έλεγχος και αποτελεσματικότητα.
    
• Δημόσιες συμβάσεις περιλαμβάνει περιβαλλοντικά κριτήρια (μείωση ≥30% CO₂ κατά την κατασκευή).
  

2.3. Μοντέλα ανάπτυξης

• Άμεση διαχείριση (IMHAB): ενοικίαση, μίσθωση, μετεγκατάσταση.
  
• Μεταβιβασμένη ανάπτυξη μέσω μισθώσεων γης σε ιδρύματα, συνεταιρισμούς και δημόσιους/ιδιωτικούς φορείς ανάπτυξης (Habitatge Metròpolis, INCASÒL).
  

Είσοδος: Η συνεργασία δημόσιου-κοινοτικού τομέα και η ενεργός χρήση της δημόσιας γης αποτελούν βασικές στρατηγικές για την επέκταση του αντίκτυπου και την εδραίωση η στέγαση ως κοινό αγαθό.

3. Διαχείριση δημόσιων κατοικιών

Ενισχυμένο δημοτική ικανότητα για την ανάπτυξη και τη διαχείριση της στέγασης ως το κλειδί για την κλιμάκωση.
Το IMHAB λειτουργεί ως ολοκληρωμένος οργανισμός δημόσιας στέγασης, και όχι απλώς ένας διαφημιστής.

 4. Πολιτικές ανακαίνισης και κλιματική μετάβαση

4.1. Επιχορηγήσεις ανακαίνισης (2016-2023)

• 67.093 μονάδες κατοικίας ωφελήθηκαν, 172 εκατ. ευρώ διατέθηκαν.
  
• Εστίαση στην βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της προσβασιμότητας (ανελκυστήρες, προσόψεις, ευάλωτες περιοχές).
  

4.2. Επόμενη γενιά ΕΕ

• 8.700 κατοικίες (1,1% του αποθέματος), για τις οποίες χορηγήθηκαν επιδοτήσεις ύψους 100,5 εκατ. ευρώ.
  
• Μέση εξοικονόμηση ενέργειας: 56%, με επιδοτήσεις έως και 80% για έργα με κορυφαίες επιδόσεις.
  
• Συνδυασμένες αναβαθμίσεις: αποδοτικότητα + ανανεώσιμες πηγές ενέργειας + προσβασιμότητα.
  
• Μέσο έτος κατασκευής: 1945-1953 → προτεραιότητα στο παλαιό απόθεμα.
  

Είσοδος: Η πολιτική ανακαίνισης διπλασιάζεται ως πολιτική μετριασμού του κλίματος και κοινωνικής ισότητας. Η διασφάλιση της συνέχειάς του μετά τη χρηματοδότηση από την ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας.

5. Ενδιαφερόμενα μέρη και διακυβέρνηση

• IMHAB: κύριος χειριστής και συντονιστής.
  
• OHB (Παρατηρητήριο Στέγασης της Βαρκελώνης): δεδομένα και ανάλυση.
  
• Barcelona Housing Studies Πρόεδρος: ακαδημαϊκή συνεργασία.
  
• Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: ευθυγράμμιση σε επίπεδο πόλης, περιφέρειας, χώρας και ΕΕ.
  

Είσοδος: Η στεγαστική πολιτική της Βαρκελώνης αποτελεί θεσμικό οικοσύστημα καινοτομίας, συνδέοντας την πολιτική, την έρευνα και την κοινότητα.

6. Ορισμός και μοντέλα κοινωνικής και προσιτής στέγασης

• Κοινωνική στέγαση: απευθύνεται σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλό εισόδημα- το ενοίκιο συνδέεται με το ποσοστό του εισοδήματος.
  
• Προσιτή στέγαση (VPO): ανώτατα ενοίκια (8,8-10 €/m²)- μόνιμη οικονομική προσιτότητα εγγυημένη από το νόμο 17/2019.
  
• Σε συνδυασμό με κουπόνια ενοικίου → πραγματικό κόστος 200-400 ευρώ/μήνα.
  
• Μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα: Το IMHAB διατηρεί 100% των ενοικίων.

Στρατηγική ανάγνωση: οικοκοινωνική αστική μετάβαση

1. Πράσινη εκβιομηχάνιση → μοχλός για τη μείωση των εκπομπών και του κόστους.
   
2. Συνεργατική διακυβέρνηση → αποκεντρωμένες, συν-παραγόμενες στεγαστικές πολιτικές.
   
3. Ενεργειακή ανακαίνιση + κοινωνική ένταξη → ευθυγραμμισμένη με την κλιματική ουδετερότητα του 2030.
   
4. Εδαφική και γενεαλογική ισορροπία → προτεραιότητα για τη στέγαση των νέων και των ηλικιωμένων.
   
5. Πολιτική με γνώμονα τα δεδομένα → παρακολούθηση, αξιολόγηση και μεταφορά γνώσεων.
   

Τελική εικόνα

Η Βαρκελώνη μετακινείται από μια αντιδραστική στεγαστική πολιτική σε μια διαρθρωτικό, βασισμένο στην ανθεκτικότητα σύστημα στέγασης συνδυασμός:

• Το δικαίωμα στη στέγαση,
  
• Η ενεργειακή μετάβαση, και
  
• Θεσμική καινοτομία.
  

Αντιπροσωπεύει ένα αναδυόμενο μοντέλο αστική κλιματική δικαιοσύνη, όπου η στέγαση είναι και κοινωνική και περιβαλλοντική υποδομή.